Nghệ Thuật Kịch Nói Và Giá Trị Trường Tồn Của Di Sản Thủ Công Mỹ Nghệ Truyền Thống

Dưới sự chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Tạ Quang Đông, Liên hoan Kịch nói toàn quốc 2024 đã chính thức khai mạc, quy tụ gần 1.000 nghệ sĩ, diễn viên xuất sắc từ 19 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp trong cả nước. Sự kiện này không chỉ là dịp để đánh giá quá trình lao động, sáng tạo nghệ thuật mà còn là cơ hội để bồi dưỡng thế hệ nghệ sĩ kế cận, mang đến cho công chúng những tác phẩm đỉnh cao phản ánh hiện thực đời sống và lịch sử dân tộc.

Trong bức tranh tổng thể đó, nổi bật lên những tác phẩm mang đậm chiều sâu cảm xúc như vở "Bến nước thời gian" của Nhà hát Tuổi trẻ, do NSƯT Sĩ Tiến đạo diễn dựa trên truyện ngắn "Mười ba bến nước" của nhà văn Sương Nguyệt Minh. Vở diễn tái hiện bức tranh hậu chiến đầy cay đắng nhưng cũng ngập tràn tình người qua số phận nhân vật Lãng (Anh Tú) mang chất độc da cam và người vợ thủy chung Sao (Lương Thu Trang). Sự dằn vặt nội tâm, những khao khát bình dị bị vùi dập bởi chiến tranh và định kiến đã tạo nên một tác phẩm chạm đến tâm can người xem, khẳng định sức sống mãnh liệt của nghệ thuật kịch nói chân chính.

Nhìn nhận từ góc độ của một người gắn bó cả đời với mộc và nghệ thuật thủ công truyền thống tại Mỹ Nghệ Đông Phong, chúng tôi tìm thấy một sợi dây vô hình kết nối giữa chiều sâu kịch bản "Bến nước thời gian" và bản chất của những khối gỗ quý nghìn năm. Nếu vở kịch là sự chắt chiu từ nước mắt, nụ cười và những vết thương chiến tranh không bao giờ lành, thì những phôi gỗ quý như Trắc, Mun sừng, hay Sưa đỏ cũng trải qua hàng thế kỷ dãi dầu mưa nắng, chịu đựng áp lực khắc nghiệt của tự nhiên để hình thành nên những đường vân kiệt tác.

Trong tự nhiên, các dòng gỗ quý hiếm phải trải qua thời gian sinh trưởng chậm chạp, hấp thụ tinh hoa đất trời. Những thớ gỗ đan cài chặt chẽ, tom gỗ mịn màng như minh chứng cho sự kiên cường trước giông bão. Điều này hoàn toàn tương đồng với hành trình đi tìm hạnh phúc, giữ gìn phẩm giá thanh cao của nhân vật Sao giữa muôn vàn thử thách, cám dỗ trong làng quê thời hậu chiến.

Để tạo nên một tác phẩm mỹ nghệ cao cấp tại Mỹ Nghệ Đông Phong, người thợ cả phải am hiểu tường tận về đặc tính sinh học của từng loại gỗ. Không thể áp dụng một công thức chung cho gỗ Hoàng đàn xứ Lạng có tinh dầu thơm ngát với gỗ Tử Đàn Nam Ấn đanh cứng như sắt thép hay gỗ Sưa đỏ quý hiếm với hệ vân uốn lượn tựa mây bay.

• Hệ vân và tom gỗ: Gỗ quý thực thụ sở hữu phần tom gỗ cực kỳ khít, bề mặt láng mịn khi sờ vào có cảm giác mát lạnh. Các đường vân gỗ không tuân theo một quy luật cứng nhắc nào mà uyển chuyển, biến hóa khôn lường như bức tranh thủy mặc.
• Kỹ thuật mộng truyền thống: Tại xưởng chế tác của chúng tôi, mọi liên kết đều tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật mộng thắt cổ truyền (mộng ngầm, mộng âm dương). Kỹ thuật này cho phép các thớ gỗ co giãn tự nhiên theo thời tiết mà không cần dùng đến đinh kim loại, đảm bảo tuổi thọ công trình lên đến hàng trăm năm.
• Độ bền vượt thời gian: Nhờ hàm lượng tinh dầu tự nhiên cao, các loại gỗ quý có khả năng kháng mối mọt, ẩm mốc tuyệt đối, giữ nguyên vẹn giá trị qua nhiều thế hệ gia chủ.

Không dừng lại ở giá trị vật chất hay tính thẩm mỹ trong không gian nội thất, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ làm từ gỗ quý còn mang trong mình nguồn năng lượng phong thủy mạnh mẽ. Theo quan niệm phương Đông, những loài cây hấp thụ linh khí sơn hà qua hàng thế kỷ sẽ mang theo trường năng lượng tích cực, giúp xua đuổi tà khí, thu hút tài lộc và bình an cho gia chủ.

Việc bài trí các vật phẩm phong thủy, tượng gỗ hay nội thất cao cấp từ gỗ tự nhiên trong nhà không chỉ nâng tầm đẳng cấp không gian sống mà còn tạo nên sự cân bằng âm dương, gắn kết các thành viên trong gia đình giống như tình nghĩa phu thê sâu nặng trong các tác phẩm nghệ thuật sân khấu.

Để những tác phẩm thủ công mỹ nghệ luôn giữ được vẻ đẹp óng ả và giá trị trường tồn cùng năm tháng, gia chủ cần lưu ý một số nguyên tắc dưỡng gỗ chuẩn mực từ các chuyên gia:

• Tránh ánh nắng trực tiếp: Không đặt sản phẩm gỗ quý ở vị trí tiếp xúc gay gắt với ánh nắng mặt trời để tránh hiện tượng co ngót, nứt nẻ bề mặt.
• Kiểm soát độ ẩm: Duy trì độ ẩm không gian sống ổn định, hạn chế đặt trực tiếp nơi ẩm ướt hoặc sát bề mặt tường lạnh.
• Dưỡng bóng tự nhiên: Định kỳ sử dụng khăn mềm khô sạch để đánh bóng thủ công, tận dụng lớp dầu tự nhiên từ gỗ tiết ra để làm sâu thêm hệ vân, tuyệt đối nói không với các loại hóa chất tẩy rửa công nghiệp độc hại.

Mỹ Nghệ Đông Phong tự hào là cầu nối gìn giữ những giá trị thủ công truyền thống đích thực, mang hơi thở thiên nhiên và sự tinh tế vào từng không gian sống của những người sành nghệ thuật.